در حال بارگذاری ...

رفع مشکلات اجتماعی، مبتنی بر مواسات است و مواسات جز از راه مُحِق دانستن دیگران در شادی ها و داشته ها فراهم نخواهد شد.

اهتمام پیامبر(ص) به وحدت مسلمانان

پرسش: دیدگاه قرآن، شریعت اسلام و شخص پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله درباره‌ی وحدت چیست؟

پاسخ: بهترین مطلبی که نشان دهنده‌ی اهتمام پیامبر صلى الله علیه و آله به وحدت امت اسلامی است، مسأله ی عقد برادری بین مسلمانان در سال اول هجرت است. در این رویداد تاریخی - فرهنگی، پیامبر صلی الله علیه و آله بین مهاجرین و انصار و انصار با یکدیگر، عقد برادری بستند و این عقد بر روی دو اصل بسته شد؛ یکی اینکه این برادری باید بر حق استوار باشد و اصل دوم، مواسات است. مواسات یعنی اینکه هر چیزی برای خود می پسندی برای دیگران هم بپسندی. این دو اصل، پایه های برادری ای بود که پیامبر صلى الله علیه و آله بسته بودند.

این دو اصل نشان می دهد که وحدت مسلمانان، یک امر ضروری است؛ چون مسلمانان در آن عصر از طبقات مختلف و نژادها و فرهنگ های مختلف بودند.

در آن جمع عالم و جاهل، فقیر و غنی و عشایر و شهرنشین و عرب و عجم حضور داشتند. بنابراین مسلمانان باید در مواجهه با دنیای شرک و کفر متحد باشند تا در برابر تنگناها و مشکلات درونی و بیرونی مقاومت کنند و جامعه ی تازه تأسیس اسلامی با معضلات درونی و بیرونی مواجه نشود.

این اقدام پیامبر صلى الله علیه و آله حاکی از این مسأله بود که جماعت مسلمانان به یکدیگر احتیاج دارند. این احتیاج در همه ی مواضع زندگی اعم از غم و شادی و مشکلات و آسانی ها مطرح بود. با توجه به این اختلاف و عدم تباین در فرهنگ ها پیوندشان ضروری بود به خصوص در آن زمان که قبیله گری و عشیره پرستی زیاد بود.

حق، میزان وحدت

این الگوی وحدت اسلامی بود که به ابتکار پیامبر صلى الله علیه و آله صورت گرفت. وقتی حق، میزان باشد تباین بین گروه ها و اختلاف های فرهنگی و نژادی در روابطشان تأثیری نخواهد گذاشت. در غیر این صورت چون مصالح، متضاد می شود، باعث بروز اختلاف هایی در مراودات اجتماعی خواهد شد.

زمانی که مشکلات فراوان شد، نیاز به یک راه حلی برای رفع آن است که ایجاد رابطه ی دوستانه بر مدار حق، بهترین روش در رفع این مشکل است. حق، یک واقعیت مشترک بین همه ی ملت ها است. به عبارت دیگر حق، یک اصل مشترک بین همه ی فرهنگ ها است.

لذا این اختلاف دیدگاه ها به یک مرجعیت نیاز دارد تا این نزاع ها را طبق این قاعده حل کند و پیامبر صلی الله علیه و آله هم فرمودند که حق، برای همه، میزان است؛ ولی از برخی جهات، این اجتماع غیر متجانس در مشکلات و گرفتاری ها به یکدیگر احتیاج دارند و هر کسی نمی تواند تنها به خودش متکی باشد و خود را بی نیاز از دیگران بپندارد.

بر این اساس پیامبر صلى الله علیه و آله با ایجاد پیوند برادری بین مسلمانان به این نکته ی مهم اشاره کردند که زندگی بر پایه ی فردگرایی اداره نخواهد شد و انسان برای زندگی اجتماعی خلق شده و به حضور سایرین در زندگی اش نیازمند است. چون رفع مشکلات اجتماعی، مبتنی بر مواسات است و مواسات جز از راه مُحِق دانستن دیگران در شادی ها و داشته ها فراهم نخواهد شد.

در حال حاضر هم مسلمانان جهان دیدگاه ها و فرهنگ ها و مذاهب و نژادهای مختلفی دارند که نمی شود تنها با حرف